Peer Reviewed • Open Access • Scientific Publishing ISSN 2148-5518

Route Education and Social Science Journal

SOSYAL MEDYA KULLANICILARININ DRAMATURJİK TİPOLOJİLERİNE GÖRE DİJİTAL ÖZDEŞLEŞME MAHREMİYETİNE YÖNELİK ARAŞTIRMA

Route Education and Social Science Journal

Abstract

Dijital mahremiyet kavramı, iletişim teknolojilerinin hayatın her alanına nüfuz etmesiyle birlikte güncel bir araştırma alanı haline gelmiştir. Sosyal medyada özelin teşhirine yönelik paylaşımlar, “Dijital Mahremiyet” olarak tanımlanan yeni bir kavramı ortaya çıkarmıştır. Duygusal özdeşleşme, bireylerin içerik üreticileriyle kurdukları duygusal bağın mahremiyet kullanımına yansımasını ifade etmektedir. Dramaturjik yaklaşım ise Goffman'ın ön sahne ve arka sahne kavramları aracılığıyla dijital ortamda mahremiyet sunumunu analiz etme imkanı sunmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada, dijital mecralarda içerik üreticileriyle kurulan duygusal özdeşleşmenin sosyal medya kullanıcılarının mahremiyet algısı ve kullanımı üzerindeki yansımasını araştırılmaktadır. Çalışmada nitel içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada 30 öğrenci ile yarı yapılandırılmış 20 sorudan oluşan görüşme yapılmıştır. Katılımcı görüşmelerinden elde edilen veriler MAXQDA 2024 programı ile analiz edilmiştir. Bu doğrultuda çalışmada ilk olarak, Erving Goffman'ın Dramaturjik Yaklaşımı temelinde beş tema geliştirilmiştir. Beş temanın dört tip sosyal medya kullanıcısına göre farklılıkları çalışma kapsamında incelenmektedir. Erving Goffman'ın Dramaturjik Yaklaşımı temelinde dört sosyal medya kullanıcı tipi (Ön Sahne Hakimiyeti, Dengeli Sahne Kullanıcısı, Arka Sahne Koruyucu, Seyirci / Pasif İzleyici) belirlenmiştir. Sonuçlara kullanıcı tipleri açısından bakıldığında, Dengeli Sahne Kullanıcısı (Tip 2) tüm temalarda en yüksek frekanslara sahipken, Seyirci / Pasif İzleyici (Tip 4) doğal sunumdan ziyade geri planda kalma ve mahremiyet odaklı sunum ortaya koymaktadır. Arka Sahne Koruyucu (Tip 3) mahremiyet odaklı ve gösterişten uzak bir yaklaşımı benimserken, Ön Sahne Hakimiyeti (Tip 1) düşük katılım göstermektedir. Duygusal özdeşleşme düzeyi yükseldikçe, kullanıcıların içerik üreticilerinin mahremiyet kullanım biçimlerinden etkilenme ve bu modelleri taklit etme eğilimleri artmaktadır.

Authors

NURDİLEK ESER, HANİFE GÜZ

Keywords

Dijital mahremiyet, duygusal özdeşleşme, dramaturjik yaklaşım, sosyal medya kullanıcıları, içerik analizi

Publication Information

Publication Date
November 16, 2026
Submission Date
October 31, 2026
Accepted Date
November 15, 2026
Volume
13
Issue
6
Year
2026
Pages
45-74
Language
Turkish
Status
Published
Views
1
Downloads
0

Files

Download PDF

Citation and Indexing Information

This information is prepared for academic indexes, citation managers, and social sharing tools.

PDF URL: https://ressjournal.com/public/galley-download.php?id=4955

X Facebook LinkedIn WhatsApp Email