İLKOKULLARDA ETİK LİDERLİK ÖĞRETMENLERİN ADALET, EŞİTLİK VE KATILIMCI YÖNETİM BEKLENTİLERİ

Abstract

Bu araştırmanın amacı, ilkokullarda görev yapan öğretmenlerin okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarına ilişkin algılarını; öğretmenlerin etik liderlikten beklentileri, mesleki yaşamlarında karşılaştıkları etik dışı davranışlar ve yöneticilerin karar verme süreçlerine ilişkin önerileri bağlamında incelemektir. Araştırma nitel araştırma yaklaşımı kapsamında durum çalışması olarak desenlenmiştir. Çalışma grubunu 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Balıkesir il merkezindeki devlet ilkokullarında görev yapan 42 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler, uzman görüşü ve pilot uygulama sonrasında son biçimi verilen 15 açık uçlu sorudan oluşan yazılı görüşme formu aracılığıyla toplanmış; içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bulgular, öğretmenlerin etik liderliği öncelikle adalet, eşitlik, dürüstlük, tarafsızlık ve sorumlulukla ilişkilendirdiğini göstermektedir. Katılımcıların büyük çoğunluğu meslek yaşamlarında en az bir etik dışı davranışla karşılaştığını belirtmiş; ayrımcılık bu deneyimler içinde en sık ifade edilen sorun olmuştur. Buna karşılık mevcut okul yöneticileri genel olarak etik ve başarılı değerlendirilmiş; etik liderlik becerilerinin eşit ve adil tutum, birleştirici ve motive edici davranışlar ile mesleki-idari sorumlulukların yerine getirilmesi üzerinden anlamlandırıldığı görülmüştür. Öğretmenlerin yöneticilere yönelik önerileri, karar süreçlerinde öğretmen görüşlerinin alınması, karar gerekçelerinin açıklanması, farklı çözüm seçeneklerinin değerlendirilmesi ve yeniliklere açık olunması üzerinde yoğunlaşmıştır. Araştırma, etik liderliğin okul bağlamında yalnızca bireysel ahlaki özelliklerden ibaret görülmediğini; adil işlem, ayrımcılıktan kaçınma, öğretmen sesine alan açma ve hesap verebilir karar verme pratikleriyle somutlaştığını ortaya koymaktadır. Bulgular, etik liderlik gelişim programlarının adalet, katılım ve şeffaflık ekseninde tasarlanması gerektiğine işaret etmektedir.

Authors

Sibel GÜVEN, MURAT GÜNDÜZ

Keywords

etik liderlik, okul yöneticisi, öğretmen görüşleri, örgütsel adalet, katılımcı yönetim

Publication Information

Publication Date

September 30, 2026

Submission Date

September 1, 2026

Accepted Date

September 28, 2026

Volume

13

Issue

5

Year

2026

Pages

65-79

Language

Turkish

Status

Published

Views

1

Downloads

3

DOI

10.555740/journal.v13.i5.5

Files