Hızlı Erişim


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


DİVANÜ LÜGATİ’T-TÜRK’TE METATEZ ve DİĞER SES OLAYLARI
(METATHESIS AND OTHER SOUND EVENTS IN DIVANU LÛGATI’T-TURK )

Yazar : Adem AYDEMİR    
Türü :
Baskı Yılı : 2015
Sayı : 6
Sayfa : 334-364
9726    5379


Özet
Divanü Lûgati’t-Türk, Türklük biliminin en temel kaynaklarından biridir olup Türk kültürüyle ilgili birçok konuda önemli bilgiler içermektedir. Türk dilinin söz varlığı ile ilgili çalışmalarda da Türkçenin ilk ansiklopedik sözlüğü olma niteliğini taşıyan ve Türk dili için paha biçilemez bir eser değerinde olan Divanü Lûgati’t-Türk, araştırmacılar için temel başvuru kaynaklarından birini oluşturur. Dünyadaki her dilin kendine mahsus sesleri, ses yapısı, ses özellikleri vardır. Metatez, söyleyişi kolaylaştırma yönünde meydana gelen bir ses değişikliğidir. Sözcük içindeki komşu veya uzak seslerin yer değiştirmesi olarak tanımlanan metatez, etimoloji çalışmalarında bize yarar sağlar. Bir ses hadisesi olarak türeme, asıl sözcükte olmadığı halde, sözcükte başında veya içinde türeyen ses olarak tanımlanır. Ses türemesi ön ses türemesi, iç ses türemesi ve son ses türemesi olmak üzere üç çeşittir. Ses türemelerinin çeşitli sebepleri vardır. Ancak genel olarak seslerin birbirleriyle etkileşimi ve söyleyiş kolaylığı ile meydana gelir. Bir sözcüklerdeki seslerden birinin, çeşitli nedenlerle düşmesine ses düşmesi denir. Ses düşmesi üç çeşittir: ön ses düşmesi, iç ses düşmesi ve son ses düşmesi. Son ses düşmesi, sözcükte son ses durumunda olan ünlü veya ünsüzün düşmesidir. Sonuç olarak bu makalede, Divanü Lûgati’t-Türk’ün söz varlığında yer alan ses olayları, metatez, ünsüz düşmesi, ünsüz türemesi, vb. sözcükler tespit edilecek ve sınıflandırılacaktır.

Anahtar Kelimeler
Divanü Lûgati’t-Türk, ses olayları, metatez, ünsüz düşmesi, ünsüz türemesi, vb.

Abstract
Divanü Lûgati’t-Türk is one of the basic sources of Turcology and this book has significant information on any issues related to the culture of Turks. In studies which are about vocabulary in Turkish, the first encyclopedic dictionary and the most valuable piece of work, Divanü Lûgati’t-Türk is one of the basic source for researchers. Every language in the world has own phones, phonetic characteristics. Metathesis, is the phoneme alteration that occurs when one word is tried to be said in easier way. The alteration of near or far phonemes whiten one word or what we cold metathesis is concurred to be very useful for etymological work. consonantal reproduction is defined as a sound, which originally does not belong to a word, but occures by a derivation in any part of a word. There are three types of consonantal reproduction prothesis, epenthesis and epithesis. The reasons for consonantal reproduction are devoirs, but mostly they occurred by interaction of sounds and effortlessness of pronunciation. Consonant drop is the loss of a sound in structure of the word with some reasons. There are three types of disappearance: apheresis, syncope and apocope. The apocope is disappearance of a vowel or consonant at the end of a word. As a result, in this article, the words of sound events, metathesis, consonant drop, consonantal reproduction, etc in vocabulary of Divanü Lûgati’t-Türk will be determined and classified.

Keywords
Divanü Lûgati’t-Türk, sound events, metathesis, consonant drop, consonantal reproduction, etc.

Gelişmiş Arama


Duyurular

    Duyurular

     

    Değerli Bilim İnsanları,

    Dergimizin sponsorluğunu  yaptığı "BABİR CONGRESS"; Ağustos 2020 tarihlerinde Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi ile EKG-BABIR ev sahipliğinde Insani Bilimler -4 Sempozyumu Ankara Anadolu Termal Esenboğa Otel'de gerçekleştirilecektir. 

    www.babir.org

    Dergimiz, yılda 12 defa  düzenli olarak yayınlanmaktadır. 

    Değerli Bilim İnsanları,

    RessJournal'un 7/6 Haziran sayısı yayınlamıştır. Temmuz 2020 sayısı için nitelikli çalışmalarınızı bekler, çalışmalarınızda kolaylıklar dileriz.

     

     



Adres :Kemalpaşa Cd Arıtman Apt K.1 N.1 Antakya / HATAY
Telefon : Faks :
Eposta :ressjournal@gmail.com & articlesubmit@ressjournal.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri